Słowo „nieświadomy” posiada obszerniejsze i bardziej zawężone znaczenie. W obszerniejszym znaczeniu odnosi się do wszystkiego, co nie przynależy do świadomości. Bo czym jest świadomość? Jest to malusieńki ekran, po którym przepływa niewiele więcej niż kilka fragmentów obrazów i myśli, a będzie ich więcej o tyle, o ile ekran powiększa się i staje się jaśniejszy. W tym sensie nieświadomość zawiera dobro i zło, Niebo i piekło, przeszłość i przyszłość…
W bardziej zawężonym znaczeniu nieświadomość przedstawia niższe ja, spuściznę czysto instynktownych i zwierzęcych skłonności z czasów prehistorycznych, które człowiek otrzymuje przy narodzinach. Nauka wtajemniczenia rozumie to, co nieświadome, w szerszym znaczeniu i dzieli je na dwie części: niższą część, która jest ciemnością, otchłanią i wyższą część, która jest światłem. To, co nazywa „nieświadomym”, podświadomością (królestwo zwierząt) oraz nadświadomością (królestwo aniołów i archaniołów), to są dwa bieguny.*
* Patrz: Tom 222 „Życie psychiczne człowieka” (e-book), rozdział 12.